Καλός μουσουλμάνος, νεκρός μουσουλμάνος

photo-25

Κάθε μια από τις υπαγωγές μου με δένει με πολλούς ανθρώπους. Εντούτοις, όσο πιο πολλές υπαγωγές μου συνυπολογίζω, τόσο η ταυτότητα μου αποδεικνύεται μοναδική”.

Αμίν Μααλούφ, “Φονικές Ταυτότητες”

Μετά και την νέα δολοφονική επίθεση στο Λονδίνο, είναι απόλυτα βέβαιο ότι θα βρεθούμε ξανά αντιμέτωποι με την ιδεολογικοποιημένη έννοια της “ριζοσπαστικοποίησης”, σαν την αποτελεσματικότερη εξήγηση που επιστρατεύουν κάθε φορά οι θεσμισμένες εξουσίες προκειμένου να ξεδιαλύνουν τα κίνητρα των επιτιθέμενων. Ωστόσο, ο όρος αυτός είναι περισσότερο χρήσιμος στις ελίτ που κοιτούν να ερμηνεύσουν τα κοινωνικά συμβάντα καταπώς τις συμφέρει. Λιγότερο βοηθάει εμάς, τους από κάτω, να κατανοήσουμε τους λόγους που ένα κομμάτι από τους καταπιεσμένους νιώθει την ανάγκη να πάρει τα όπλα και να χτυπήσει αδιακρίτως ακόμη και ανθρώπους με τους οποίους μπορεί να έχουν κοινά συμφέροντα και ταξικές αναφορές, με μοναδικό κριτήριο της δράσης τους, την μεγιστοποίηση των θυμάτων. Για τους καλοπληρωμένους “εμπειρογνώμονες”, που έχουν μετατρέψει σε επικερδές επάγγελμα την “επιστημονική” μελέτη των μουσουλμάνων, με τον ίδιο τρόπο προφανώς που κάποιος μελετάει τα ινδικά χοιρίδια,τα πράγματα είναι λίγο, πολύ ξεκάθαρα. Οι επιτιθέμενοι θα ταξινομηθούν σε κουτάκια, θα τους αναγνωρίσουν πρώτα και κύρια με βασικό σημείο αναφοράς την θρησκεία τους. ‘Επειτα, θα εξειδικεύσουν περαιτέρω αυτόν τον ισχυρισμό, καταχωρώντας τους στην ειδική κατηγορία των “ριζοσπαστικοποιημένων ισλαμιστών τρμοκρατών”, που ενήργησαν σαν πράκτορες του Ισλαμικού Κράτους προκειμένου να μεταφέρουν τον πόλεμο στο έδαφος της Βρετανίας. Πόσοι αλήθεια οριενταλιστικοί μύθοι περιέχονται μέσα σε αυτόν τον επιστημικοφανή ορισμό;

Η “ριζοσπαστικοποίηση” δεν είναι παρά ένας όρος που κατασκεύασε η τεχνοκρατική διακυβέρνηση των σύγχρονων ολοκληρωτικών “δημοκρατιών” για να απονοηματοδοτήσει και να περιχαρακώσει ιδεολογικά την αυτονόητη επιλογή της (μεμονωμένης έστω) εξέγερσης ενάντια σε ένα εχθρικά διακείμενο κοινωνικό περιβάλλον. Αντί να την κατανοήσει σαν μια αναμενόμενη αντίδραση σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο όταν τα άτομα βρίσκονται απέναντι σε καταπιεστικές κοινωνικές συνθήκες, η έννοια της “ριζοσπαστικοποίησης” υποθέτει ότι η εξέγερση είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο, μια παρά φύση τερατογένεση που ανάγεται σε έναν συνδυασμό από ιδιαίτερες υποκειμενικές και αντικειμενικές συνθήκες. Τα παπαγαλάκια του συστήματος αποστρέφουν με φρίκη το βλέμμα τους μπροστά στις ωμότητες που διαπράττουν οι επιτιθέμενοι, αντί να αναρωτηθούν ποιος είναι ο λόγος που οι μουσουλμάνοι σαν κοινωνική υπό-ολότητα που ανήκει στα ετεροκαθοριζομενα στρώματα, δεν έχουν ακόμη κηρύξει στο σύνολο τους ανοικτό πόλεμο κόντρα στην κοινωνική ολότητα που τους καταπιέζει. Δεν θα πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε πως το οριενταλιστικό φαντασιακό δεν περιγράφει απλώς το υποκείμενο του, αλλά παράλληλα το κατασκευάζει, χαράσσοντας μεθοριακές γραμμές στο εσωτερικό της ετερόνομης κοινωνικής ολότητας και υποδαυλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ταξικές συγκρούσεις.

Σύμφωνα με την λογική της ριζοσπαστικοποίησης, οι τρομοκράτες έχουν προηγούμενα υποβληθεί σε μια διαδικασία σκληροπυρηνικής θρησκευτικής εκπαίδευσης, μια φονταμεταλιστική πλύση εγκεφάλου, που τους έμαθε να απεχθάνονται και να εχθρεύονται την “Δύση”, καθώς και τις “αξίες” και τον τρόπο ζωής στις κοινωνίες που τελούν έξω από την ισχύ του ισλαμικού νόμου. Συνήθως η επαφή αυτή με τις αντιλήψεις του ριζοσπαστικού Ισλάμ λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης σε κάποια από τις χώρες της υπόδουλης αραβικής περιφέρειας, όπου ο ανήσυχος (αλλά μέχρι εκείνη την ώρα αβλαβής) νεαρός μουσουλμάνος μετανάστης δεύτερης γενιάς, μεταμορφώνεται σε αιμοδιψές κτήνος που επιστρέφει αποφασισμένος να σκορπίσει τον τρόμο και τον θάνατο στην “πατρίδα” του. Η σιωπηρή παραδοχή πίσω από αυτή την βολική αφήγηση παραπέμπει στους ασύμβατους ανθρωπολογικούς τύπους και τα “οπισθοδρομικά” θεοκρατικά φαντασιακά των κοινωνιών της περιφέρειας, που σύμφωνα με τον Καστοριάδη, είναι από την φύση τους ριζικά ασύμβατα και ανταγωνιστικά προς το κυρίαρχο καπιταλιστικό και ορθολογιστικό φαντασιακό της Δύσης.i Με άλλα λόγια, το συμπέρασμα που εξάγεται είναι ότι η βία δεν μπορεί παρά να είναι ένα εισαγόμενο προϊόν, άμεση απόρροια ξενόφερτων επιρροών και των πολιτισμικών δεσμών που (δυστυχώς) διατηρούν οι μετανάστες από την Μέση Ανατολή και το Μαγκρέμπ με τις χώρες καταγωγής τους.

Παρόλα αυτά, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί βάσιμα ότι ο θρησκευτικός φανατισμός δεν είναι η αιτία των πράξεων των μουσουλμάνων που ξεσηκώνονται. Είναι μάλλον το σύμπτωμα της πραγματικής αιτίας που τους κινητοποιεί ενάντια στο κατεστημένο, το οποίο επιχειρούν να πλήξουν με τις ειδεχθείς, αλλά όχι ακατανόητες, πράξεις τους. Ακόμα κι όταν το μυαλό μουδιάζει μπροστά στην βαναυσότητα κάποιων από τις επιθέσεις που αιματοκύλησαν τόσες πόλεις ανά την υφήλιο, δεν μπορούμε να μην προβούμε σε ορισμένες διαπιστώσεις αναφορικά με την υποβόσκουσα ταξική διάσταση των χτυπημάτων. Η μη-ταξική, έχει αναλυθεί επισταμένως από τους συστημικούς διαμορφωτές της κοινής γνώμης και είναι αυτό το κενό που επιχειρούμε εδώ να καλύψουμε. Ανάμεσα στους στόχους που επιχειρούν να πλήξουν οι τρομοκράτες είναι και οι φυσικοί εκπρόσωποι της συστημικής κυριαρχίας (π.χ. μπάτσοι, στρατιώτες, βουλευτές, κλπ.), αλλά και συμβολικές δομές της ηγεμονικής εμπορευματικής κουλτούρας, όπως συναυλιακοί χώροι (Μπατακλάν στο Παρίσι, Μάντσεστερ), ή το κλαμπ Ρέινα στην Ιστανμπούλ, όπου συνήθιζε να μαζεύεται σύσσωμη η ελίτ της τουρκικής κοινωνίας προκειμένου να κάνει επίδειξη πλούτου και να συγχρωτιστεί με τους ομοίους της.ii Ούτε βέβαια πρόκειται για “Τρομοκράτες”, με το νόημα που προσδίδει σε αυτόν τον χαρακτηρισμό ο κυρίαρχος εξουσιαστικός λόγος, μιας ξεχωριστής κατηγορίας άτακτων μαχητών, μιας πέμπτης φάλαγγας που διαθέτει ειδική στρατιωτική κατάρτιση κι έχει διδαχτεί τις τεχνικές του ανταρτοπολέμου. Το να μπεις σ’ ένα αυτοκίνητο, να το οδηγήσεις μέχρι την γέφυρα του Λονδίνου και να ποδοπατήσεις όποιον βρεις μπροστά σου, δεν απαιτεί κανέναν ιδιαίτερο βαθμό εξειδίκευσης, ούτε κάποια ειδική εκπαίδευση αναφορικά με τη χρήση των μεθόδων του αντάρτικου πόλης. Και φυσικά το ίδιο ισχύει και για την επίθεση με φορτηγό στην Γερμανία, κλπ.

Θα πρέπει σε αυτό το σημείο να κάνουμε σαφές ότι οι παραπάνω επισημάνσεις επουδενί δεν αποβλέπουν να προσφέρουν ιδεολογική νομιμοποίηση στις εκτεταμένες επιθέσεις εναντίον αμάχων, ή να τις δικαιώσουν σαν κομμάτι μιας κοινωνικής πάλης που έχει σαν στόχο την κοινωνική απελευθέρωση, δηλαδή την απελευθέρωση της κοινωνίας συνολικά. Αυτό όμως που σίγουρα επιθυμώ να καταδείξω είναι το κρυμμένο ταξικό υπόβαθρο αυτής της διάχυτης βίας και την αντιστροφή, ή μάλλον το αναποδογύρισμα, του υπόβαθρου αυτού απο τα κυρίαρχα οριενταλιστικά στερεότυπα, στα οποία προσφεύγει κατά κόρον ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της υπερεθνικής ελίτ και τα οποία βάζουν την ταξική κοινωνία να στέκεται στο κεφάλι της, αντί στα πόδια της. Συνακόλουθα, από τη σκοπιά της αυτονομίας, η βία των φονταμεταλιστών επιτιθέμενων μπορεί να είναι ταξική, αλλά είναι μια βία που στοχεύει στην αναπαραγωγή και όχι στην κατάργηση των ταξικών διακρίσεων. Είναι δηλαδή μια βία που αποβλέπει να διατηρήσει τους θεσμούς ανισοκατανομής της πολιτικής, οικονομικής και πολιτισμικής δύναμης ανάμεσα στα άτομα και τις κοινωνικές ομάδες και να διατηρήσει επίσης τον διαχωρισμό ανάμεσα σε άρχοντες και αρχόμενους, εξουσιαστές κι εξουσιαζόμενους. Για πολλούς άλλωστε ισλαμιστές ριζοσπάστες, η διακηρυγμένη επιθυμία τους είναι η επιβολή του ισλαμικού νόμου ακόμη και στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίες του παγκόσμιου Βορρά όπου διαμένουν. Ή διαφορετικά, η μετανάστευση τους στα “απελευθερωμένα”, “αυθεντικά ισλαμικά” εδάφη του Χαλιφάτου που ιδρύθηκε στη Συρία και το Ιράκ. Εκεί όπου μπορούν να ζήσουν σύμφωνα με τις επιταγές μιας φονταμεταλιστικής, κυριολεκτικής ερμηνείας του ισλαμικού δόγματος. Ο δεσμός που υπάρχει ανάμεσα σε αυτούς τους καμικάζι των γκέτο και το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ) δεν είναι σαν τον γραφειοκρατικό δεσμό που ενώνει τους στρατιώτες με τον στρατηγό μέσα στο θεσμικό πλαίσιο μιας επίσημης στρατιωτικής ιεραρχίας. Δεν δόθηκε κάποια εντολή στον βομβιστή του Μάντσεστερ, ή στους φονιάδες με τα μαχαίρια του Λονδίνου από κάποιον στρατηγικό ιθύνοντα νου του ΙΚ για να βάλουν σε εφαρμογή ένα σχέδιο μάχης που είχε καταστρώσει από πριν το επιτελείο του ΙΚ στην Μεσοποταμία. Δυστυχώς, το Χαλιφάτο είναι για μια μερίδα φτωχών και αλλοτριωμένων σουνιτών μουσουλμάνων της Δύσης πηγή έμπνευσης και φαντασιακής ταύτισης. Η διαταγή-κάλεσμα του Αλ-Μπαγκντάντι για συνεχείς επιθέσεις με στόχο να εκφοβίσουν τις χώρες των “σταυροφόρων” ουδέποτε αποσύρθηκε από την ηγεσία του ΙΚ. Βλέποντας τα εδάφη του ΙΚ να συρρικνώνονται και τους ισλαμιστές μαχητές να υποχωρούν σε όλα τα μέτωπα του Ιράκ και της Συρίας (τη στιγμή που γραφόταν αυτό το κείμενο οι πρώτες μονάδες της Κουρδικής πολιτοφυλακής είχαν εισέλθει στα περίχωρα της άτυπης πρωτεύουσας του ΙΚ, Ράκκα), οι νεαροί επίδοξοι “μάρτυρες” συνωστίζονται για να εκδικηθούν τους θανάτους των ομοϊδεατών τους και να τιμωρήσουν τη διεφθαρμένη “Δύση”.

Εκείνοι που θα αντιτείνουν ότι οι μουσουλμανικές μειονότητες δεν συνιστούν κομμάτι της υποτάξης της ετερόνομης κοινωνικής ολότητας, καλά θα κάνουν να γνωρίζουν ότι από τα υποβαθμισμένα γκέτο των γαλλικών προαστίων απουσιάζει ακόμη και η στοιχειώδης συγκοινωνιακή υποδομή που να συνδέει αυτές τις μητροπολιτικές ζούγκλες με τα ανεπτυγμένα αστικά κέντρα και τις εύπορες συνοικίες των γαλλικών μεγαλουπόλεων.iii Το ίδιο ισχύει για τις αμιγώς μουσουλμανικές συνοικίες του Λονδίνου, το “Λονδονιστάν” όπως το αποκαλούν οι μουσουλμάνοι μετανάστες, όπου οι δείκτες της ανεργίας, της φτώχειας και της κοινωνικής εξαθλίωσης είναι τρεις φορές μεγαλύτεροι από αυτούς που υπάρχουν στις περιοχές των λευκών μπουρζουάδων. Για να μην αναφερθούμε στο αμφιλεγόμενο ζήτημα της απαγόρευσης της χιτζάμπ που επιβλήθηκε δήθεν στο όνομα της προάσπισης του κοσμικού χαρακτήρα των αντιπροσωπευτικων “δημοκρατιών”. Ωστόσο, κατά την άποψη μου,δεν υπάρχει καμία διαφορά ανάμεσα στην απαγόρευση της μαντίλας και στην επιβολή του εξαναγκασμού να την φορούν οι γυναίκες υποχρεωτικά. Και οι δύο πρακτικές παραβιάζουν εξίσου ένα ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της προσωπικής απόφασης και της ατομικής επιλογής. Καμία εξουσία, είτε αυτή είναι φονταμεταλιστική-ισλαμική, είτε καπιταλιστική-τεχνοκρατική, είτε “σοσιαλιστική”, δεν έχει δικαίωμα να υποδεικνύει ενδυματολογικές επιλογές στους υπηκόους της.

Σε τούτο το σημείο αρχίζει να διαφαίνεται σταδιακά ότι η τεχνοκρατική διακυβέρνηση και ο ισλαμικός ριζοσπαστισμός στην πραγματικότητα συνιστούν τις δύο εναλλακτικές όψεις του ίδιου εξουσιαστικού νομίσματος. Η λεγόμενη παγκόσμια απειλή της (ισλαμικής) τρομοκρατίας αποτελεί έναν από τους πυλώνες της ιδεολογίας της υπερεθνικής διακυβέρνησης, μαζί με άλλα ζητήματα τα οποία το κράτος-έθνος από μόνο του αδυνατεί να αντιμετωπίσει (παγκόσμια κλιματική αλλαγή, επιδημίες που εξαπλώνονται πέρα από εθνικά σύνορα, διευρυμένες μεταναστευτικές ροές, κλπ). Πέραν τούτου, περιγράφει ένα συστημικό φαινόμενο που εξέθρεψαν οι ίδιες οι ελίτ προκειμένου να σπείρουν την διάλυση και την διχόνοια στις τάξεις του μητροπολιτικού προλεταριάτου των ΑΚΧ, μέρος του οποίου είναι και η φτωχή μουσουλμανική μειονότητα, και να δρομολογήσουν την ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων στην Μέση Ανατολή μέσω μιας πανστρατιάς των σουνιτών μουσουλμάνων, κόντρα στην σιιτική συμμαχία που σταδιακά ανέλαβε τον γεωπολιτικό έλεγχο της ευρύτερης περιοχής έπειτα από την αμερικάνικη εισβολή του 2003.iv Η πανστρατιά αυτή δεν μπορούσε παρά να λάβει διαστάσεις ιερού θρησκευτικού πολέμου ενάντια στους “αποστάτες” κι αιρετικούς σιίτες και ο σάπιος αντιδραστικός ουαχαμπισμός ήταν το αναγκαίο ιδεολογικό όχημα που θα μπορούσε να επιφέρει την συσπείρωση των σουνιτών πίσω από σεχταριστικές πεποιθήσεις και νοοτροπίες. Με τον ίδιο τρόπο που η υπερεθνική ελίτ υπέθαλψε, κάποιες φορες διακριτικά και κάποιες όχι, την άνοδο της θρησκόληπτου ριζοσπαστισμού για να υπονομεύσει τη δύναμη του σοσιαλιστικού παναραβισμού στις Αραβικές χώρες, έτσι και σήμερα, ακολουθεί την ίδια στρατηγική για να απομονώσει και να γκετοποιήσει σε ακόμη πιο ακραίο βαθμό τις μάζες των φτωχών μουσουλμάνων.v

Δεν είναι καθόλου τυχαίο οτι η Χρυσή Αυγή έχει αφομοιώσει αυτούσιο το ιδεολόγημα της “ισλαμική τρομοκρατίας” στον προγραμματικό λόγο της.vi Οι νεοναζί δεν έχουν πρόβλημα να καταπίνουν αμάσητη και να διαδίδουν αφιλτράριστη μέσα από τα δικά τους ηλεκτρονικά καιι έντυπα μέσα, την πολεμική προπαγάνδα του ΙΚ περί υποτιθέμενων πυρηνών “εν υπνώσει”, ομάδων από μαχητές που περιμένουν το σινιάλο της ηγεσίας για να χτυπήσουν και να σπείρουν τον όλεθρο, ενώ όλοι γνωρίζουμε πως οι περισσότερες επιθέσεις εκτελέστηκαν από “μοναχικούς λύκους” οι οποίοι ανέλαβαν δράση πρωτοβουλιακά. Το αφήγημα της πανταχού παρούσας Λερναίας Ύδρας της ισλαμικής τρομοκρατίας πουλάει και δημιουργεί το ιδεολογικό υπόβαθρο για την ανάπτυξη του νέου συστημικού αντισημιτισμού, της ισλαμοφοβίας. Στην περίοδο της νεοφιλελεύθερης νεωτερικότητας, η παγκόσμια τρομοκρατική συνομωσία των μουσουλμάνων αντικαθιστά την παγκόσμια συνομωσία των εβραίων τραπεζιτών. Είναι το φαντασιακό υπόστρωμα πάνω στο οποίο ο σύγχρονος αντισημιτισμός θα στοιβάξει τις εκατόμβες των μελλοντικών θυμάτων του.

i Βλέπε την κριτική στον Καστοριάδη στο πολιτικό περιοδικό Περιεκτική Δημοκρατία, Τεύχος 17/Απρίλιος 2008, σελ. 15.

iiΑκόμη και αναφορικά με την σίγουρα καταδικαστέα επίθεση στο περιοδικό “Σαρλύ Εμπντό”, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε ότι η σάτιρα μπορεί να είναι ένα πολύ ισχυρό όπλο στα χέρια των κινημάτων αμφισβήτησης όταν στρέφει τα βέλη της ενάντια στις θεσμισμένες εξουσίες, κι ένα πολύ ισχυρό όπλο στα χέρια των θεσμισμένων εξουσιών όταν βάζει στο στόχαστρο τα υποτελή κοινωνικά στρώματα.

iii Paul A. Silverstein & Chantal Tetreault, Postcolonial Urban Apartheid, http://riotsfrance.ssrc.org/Silverstein_Tetreault/.

ivΗ συμμαχία αυτή που αμφισβητεί τις καθιερωμένες γεωπολιτικές ιεραρχίες στην Μέση Ανατολη, προκάλεσε την λυσσασμένη αντίδραση των μοναρχιών του Κόλπου, του Ισραήλ και της Ιορδανίας που τροφοδότησαν την άνοδο του ΙΚ με χρήμα, ιδεολογία, μαχητές και οπλισμό. Η, προσωρινή τουλάχιστον, ισχυροποίηση των παραδοσιακά κατατρεγμένων σιιτών δεν έχει προηγούμενο στα χρονικά του Ισλάμ και μπορεί να υπολογίζει στην ενεργό υποστήριξη και της Ρωσίας.

vΓια μια αναδρομή στις ιστορικές διαδικασίες μέσα από τις οποίες ο ισλαμισμός έφτασε να υποσκελίσει τον αραβικό εθνικισμό σαν η κυρίαρχη πολιτική τάση στις χώρες του αραβικού κόσμου, βλ. Ζ. Κεπέλ, Τζιχάντ, ο Ιερός Πόλεμος (Εκδόσεις Καστανιώτη).

viΜια ματιά στις σχετικές αναρτήσεις στο σάιτ των ναζιστών, θα πείσει τον αναγνώστη για του λόγου το αληθές.

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Καλός μουσουλμάνος, νεκρός μουσουλμάνος”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s