Η ιστορία της ανθρωπότητας δεν λέει να ξεκινήσει

118570929

…αλλά εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια, μας αρέσει δεν μας αρέσει, το κράτος αποτελεί πραγματικότητα απαράκαμπτη, χωρίς ορατή, ούτε καν σε ένα μέλλον συλληπτό, ημερομηνία λήξεως, εκτός ίσως στο πλαίσιο μιας ‘ρεαλιστικής ουτοπίας’ όπου το κράτος προβλέπεται να καταργηθεί διά του κράτους με τα ήδη γνωστά τερατογόνα αποτελέσματα”.

Γιάννης Καλιόρης, Όλα ή Τίποτα

Πριν από λίγους μήνες, οι ρωσόφωνοι εξεγερμένοι στην Ανατολική Ουκρανία ανακοίνωσαν τη δημιουργία του δικού τους κράτους. Η ομοσπονδία της Μικρής Ρωσίας, που περικλείει στα όρια της τις “λαϊκές δημοκρατίες” του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ, έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη γύρο στην ιστορική διαδικασία του κατακερματισμού και της πολυδιάσπασης της ανθρωπότητας σε αναρίθμητα κι εχθρικά μεταξύ τους κομμάτια, που ανταγωνίζονται ανοικτά για να αποκτήσουν πρόσβαση στις θεσμοποιημένες πηγές του πλούτου και τις δύναμης. Όταν κανείς ακούει τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ζαχαρτσένκο να ισχυρίζεται ότι οι ρωσόφωνοι υποχρεώθηκαν να ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο και να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους, επειδή η Ουκρανία δεν ήταν πια σε θέση να εγγυηθεί την “ασφάλεια” και την “ευημερία” των κατοίκων της περιοχής, καταλαβαίνει με θλίψη πως η ανθρωπότητα αργεί ακόμη να εξέλθει από την περίοδο της προϊστορίας της. Εκεί όπου, σύμφωνα με τον Ένγκελς, ανήκει το Κράτος, “πλάι με τον αργαλειό και το χάλκινο τσεκούρι”.i Τι είναι όμως εκείνο που έσπρωξε τους ρωσόφωνους προλετάριους του Ντονμπάς να επιζητήσουν ένα δικό τους ξεχωριστό Κράτος σαν την ενδεδειγμένη λύση στα προβλήματα που αντιμετώπιζαν; Γιατί βλέπουν το Κράτος σαν ένα δημόσιο αγαθό που ανήκει σε όλους, αντί να το εκλαμβάνουν αρνητικά, σαν ένα εξουσιαστικό μόρφωμα που απειλεί να καταβροχθίσει την αυτονομία που απόκτησαν έπειτα από την παλλαϊκή εξέγερση και την κατάλυση της εξουσίας του Ουκρανικού κράτους στην περιοχή; Ή τέλος, γιατί δεν επιδίωξαν να κάνουν μια αντικρατική επανάσταση μέσα στην Ουκρανία και να συμπαρασύρουν σε αυτή και τα προλεταριακά στρώματα της δυτικής Ουκρανίας;

Χωρίς αμφιβολία, πρωταρχικό ρόλο στην σταδιακή ανάδειξη της ανεξαρτησίας ως αναγκαίας λύσης στο ουκρανικό ζήτημα, είχε η μορφή που πήρε το καθεστώς της αστικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής στον Ουκρανικό καπιταλιστικό σχηματισμό. Η απόσχιση απ’ το Ουκρανικό κράτος προέκυψε ως το απαραίτητο πολιτικό συμπλήρωμα της απαλλοτρίωσης της τοπικής βιομηχανικής υποδομής από τους ρωσόφωνους, που την διέσωσαν με αυτόν τον τρόπο από τις αρπακτικές διαθέσεις της υπερεθνικής ελίτ, η οποία καραδοκούσε ενόψει της πλήρους ενσωμάτωσης της Ουκρανίας στο σύστημα της διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που η ανακήρυξη της αυτοδιάθεσης τω ρωσόφωνων έγινε έπειτα από την επίσημη εξαγγελία της εθνικοποίησης της βαριάς βιομηχανίας της περιοχής, που ήταν από την αρχή η κινητήρια δύναμη πίσω από την εξέγερση και βρήκε έκφραση στα πάγια προγραμματικά αιτήματα του αντι-Μαϊντάν κινήματος. Είναι άλλωστε φανερό πως οι εθνικοποιήσεις των εργοστασίων δεν θα μπορούσαν ποτέ να έχουν επιβληθεί όσο η εξουσία της Ουκρανικής ελίτ στο Ντονμπάς παρέμενε ισχυρή και χωρίς αντίπαλο δέος. Δεν θα ήταν μάλιστα υπερβολή αν λέγαμε ότι το Μαϊντάν ήταν η διελκυστίνδα μέσα από την οποία έπρεπε να διέλθει η κοινωνική ολότητα στην Ουκρανία έτσι ώστε να μπετοναριστεί το νεοφιλελεύθερο μπλοκ εξουσίας, να εκδιωχθούν από τις τάξεις του οι συστημικές πολιτικές οργανώσεις των ρωσόφωνων και να προετοιμαστούν έτσι οι συνθήκες για την γενικευμένη επίθεση ενάντια στο Ντονμπάς, τόσο σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό πεδίο.

Θα πρέπει εδώ να γίνει κατανοητό ότι αυτή η συγκρουσιακή δυναμική των συσσωρευμένων κοινωνικών ανταγωνισμών που κλιμακώθηκε με την εξέγερση του Ντονμπάς, πολύ λίγο αφορά το υποτιθέμενο αγεφύρωτο χάσμα ανάμεσα στον ρωσικο επεκτατισμό από την μία, και το σκληροπυρηνικό εθνικιστικό φαντασιακό που διαπότισε την Ουκρανική κοινωνία μετά το Μαϊντάν, από την άλλη. Η σύγκρουση στο Ντονμπάς δεν είναι το αποτέλεσμα της εθνικιστικής “αφύπνισης” που επικράτησε μετά το Μαϊντάν, αλλά μάλλον ή αιτία της και συνιστά τμήμα της Κοινωνικής Πάλης που έχουν εξαπολύσει από-τα-πάνω οι Ουκρανικές ελίτ ενάντια στα υποτελή κοινωνικά στρώματα συνολικά. Εκείνο το στοιχείο που διαφοροποιήσε την κοινωνική σύγκρουση στο Ντονμπάς από τις παραμέτρους με τις οποίες εκφράστηκε αυτή στην υπόλοιπη Ουκρανία είναι οι υποκειμενικές συνθήκες που υπάρχουν στην περιοχή και διαμόρφωσαν τον κοινωνικό ανταγωνισμό με όρους αντιτιθέμενων και αμοιβαία αποκλειόμενων εθνικισμών. Από αυτή την άποψη, μια πολιτική συμμαχία ανάμεσα στα ετεροκαθοριζόμενα στρώματα που θα έβαζε σε δεύτερη μοίρα τη σημασία των εθνοτικών διαχωρισμών και θα αναδείκνυε την κοινωνική τάξη σε ηγεμονική φαντασιακή σημασία, ήταν αδύνατο να πάρει σάρκα και οστά στην ιστορική συγκυρία που διανύουμε. Κι αυτό παρά τα κοινά συμφέροντα με τους μη-προνομιούχους της Ουκρανίας, οι οποίοι τώρα έχουν απομείνει μόνοι τους για να αντιμετωπίσουν τη σκληρή επίθεση που ετοιμάζουν εναντίον τους οι ελίτ και οι προνομιούχες κοινωνικές ομάδες της χώρας, μετά την συμφωνία με το ΔΝΤ για επείγουσα οικονομική βοήθεια ύψους 17,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που συνοδεύεται βέβαια από ένα πρόγραμμα εκτεταμένης και βίαιης αγοραιοποίησης της ουκρανικής κοινωνίας.ii

Αλλά μια συνεννόηση ανάμεσα στις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες των καταπιεσμένων που απαρτίζουν από κοινού την προλεταριακή υποτάξη στην Ουκρανία γίνεται εξαιρετικά δυσχερής κι εξαιτίας των πολιτισμικών και εθνοτικών παραγόντων που ιστορικά συντέλεσαν στην πολυδιάσπαση του Ουκρανικού προλεταριάτου. Για τους ουκρανούς προλετάριους η σοσιαλιστική ιδεολογία και ο σοβιετικός ιμπεριαλισμός είναι ταυτόσημες και αδιαχώριστες έννοιες. Συνακόλουθα, τείνουν να προσχωρούν στις ρεβανσιστικές τάσεις της απροκάλυπτα φιλοναζιστικής ουκρανικής ακροδεξιάς, πολύ περισσότερο απ’ όσο θα μπορούσαν να ταυτιστούν φαντασιακά και να κάνουν δικό τους ένα αντιεθνικιστικό πρόταγμα με καταβολές από την εναλλακτική πολιτική παράδοση της αυτονομίας, το οποίο θα έριχνε το βάρος της δράσης τους στην σφυρηλάτηση της ενότητας των εργαζόμενων τάξεων. Και σαν μια αντανάκλαση αυτής της εκφυλισμένης ταξικής συνείδησης των Ουκρανών προλετάριων, οι ρωσόφωνοι προλετάριοι του Ντονμπάς ενδόμυχα αποδίδουν ταξικούς συμβολισμούς και κοινωνικά χειραφετικό περιεχόμενο σε μια ενδεχόμενη απκατάσταση της ρωσικής κυριαρχίας στην περιοχή.

Όπως και να έχει, όταν η ιστορική εμπειρία της κοινωνικής πάλης μετουσιώνεται σε φαντασιακές σημασίες που αναπαράγουν τους εθνοτικούς διαχωρισμούς μέσα στους κόλπους της προλεταριακής υποτάξης, η απόπειρα για πολιτική ενότητα έχει λίγες πιθανότητες να ευδοκιμήσει. Η προλεταριοποίηση των ρωσόφωνων αποτέλεσε την εμπράγματη διάσταση του ρατσισμού που κυριαρχούσε στο επίπεδο του ηγεμονικού κοινωνικού παραδείγματος ενάντια στο Ντονμπάς και τους πληθυσμούς του. Ήταν οι αντικειμενικές συνθήκες που, από την μία, μετάτρεψαν το κοινωνικό φαντασιακό περί της κατωτερότητας μιας μερίδας του πληθυσμού της Ουκρανίας (των ρωσόφωνων) σε χειροπιαστή κοινωνική πραγματικότητα, ενώ, από την άλλη, ανέθεταν έναν υποτελή ρόλο σε αυτή την φαντασιακά υποδέεστερη κοινωνική ομάδα, αυτόν που εκπληρώνουν τα εξαρτημένα προλεταριακά στρώματα στον ιεραρχικό καταμερισμό της εργασίας που επιβάλει το σύστημα της οικονομίας της αγοράς. Έτσι, ήταν μάλλον φυσικό κι επόμενο η κοινωνική εξέγερση στην ανατολική Ουκρανία να προσλάβει αντί-Ουκρανικά χαρακτηριστικά, εφόσον το ιδεολόγημα της “εθνικής ενότητας” δεν εξυπηρετεί παρά την παγίωση μιας συγκεκριμένη ιεραρχικής διάταξης των κοινωνικών ομάδων και την αναπαραγωγή των σχέσεων άνισης κατανομής της δύναμης μεταξύ τους. Ο “εχθρός” που συνωμοτεί για να υποσκάψει την φυσική ενότητα και συνοχή του κράτους “μας” και απειλεί να στρέψει τον έναν “αδελφό” ενάντια στον άλλο, συνιστά πάντοτε ξένο σώμα. Ένα ύπουλο καρκίνωμα στην καρδιά του έθνους που, το δίχως άλλο, λειτουργεί σαν το υποχείριο “σκοτεινών” δυνάμεων.

Στον βαθμό που είναι διατεθειμένοι να εκδηλώσουν τη δυσαρέσκεια τους και να αντισταθούν ενάντια στα μέτρα του θεσμοποιημένου κοινωνικού κανιβαλισμού που πρόκειται να επιβάλλει το ΔΝΤ και η κοινοβουλευτική χούντα του Μαϊντάν στην Ουκρανία, οι ουκρανοί προλετάριοι σίγουρα διατρέχουν κι αυτοί τον κίνδυνο να χαρακτηριστούν ως ενεργούμενα ξένων δυνάμεων, ή ως ανατρεπτικά στοιχεία με αντεθνικό προσανατολισμό από τα πλέον επίσημα χείλη. Ήδη ο πρώην πρωθυπουργός Γιάτσενιουκ υπαινίχθηκε κάτι παρόμοιο όταν δήλωσε δημόσια ότι, “Οι Ρωσικές αρχές έχουν αλλάξει τα σχέδιά τους από πολιτική διάλυση της χώρας και την αυτονομιστική ιδεολογία, στην κοινωνική και οικονομική αποσταθεροποίηση. Αυτοί που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις και φώναζαν ‘Novorosia, για τη Ρωσία’ έχουν ήδη αρχίσει να μιλούν για τις συντάξεις, τους μισθούς και κοινωνικές παροχές. Είναι ίδια πρόσωπα της FSB , πράκτορες που στάλθηκαν εδώ πριν από δεκαετίες”.iii Φαίνεται πως ο Α. Μπαντιού είχε δίκιο όταν έγραφε ότι, “Η μεσαία τάξη είναι ο ‘λαός’ των καπιταλιστικών ολιγαρχιών”.iv Μόνο τους ικανοποιημένους, τους χορτασμένους και τους νομιμόφρονες αναγνωρίζουν οι ελίτ σαν τον “κυρίαρχο λαό”. Από αυτή την άποψη, όσοι από εμάς αυτοπροσδιοριζόμαστε πολιτικά ως ανήκοντες στην εναλλακτική πολιτική παράδοση της αυτονομίας, όσοι επιθυμούμε την εξάλειψη των ταξικών δικρίσεων και τους κράτους στο όνομα της ελευθερίας, της ισότητας και της κατάργησης της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, κινδυνεύουμε ανά πάσα στιγμή να καταχωρηθούμε ως εθνοπροδότες από τους ιδεολογικούς κομισάριους του συστήματος, ή σαν προπαγανδιστές “εθνομηδενιστικών” πεποιθήσεων.

Γιατί όμως οι προλετάριοι του Ντονμπάς δεν έχασαν χρόνο να δεθούν με καινούρια κρατικά δεσμά, στη στιγμή ακριβώς που κατόρθωσαν να απελευθερωθούν από τις αλυσίδες με τις οποίες τους είχε περισφίξει του Ουκρανικό κράτος; Γιατί ακόμα οι απλοί άνθρωποι πιστεύουν στην μυθολογία του κρατισμού και δεν αντιλαμβάνονται το κράτος ως μια οντότητα εχθρική προς την κοινωνία και τα συμφέροντα της; Πολλοί θα υποδείκνυαν την διττή φύση του Κράτους, τόσο σαν μηχανισμό καταπίεσης και οργανωμένης βίας, όσο και σαν οργανισμό επιφορτισμένο με τη διεύθυνση και αξιοποίηση των συλλογικών δυνάμεων της κοινωνίας, προκειμένου να εξηγήσουν τον αντιφατικό φαντασιακό δεσμό που υπάρχει ανάμεσα στην ετερόνομη κοινωνική ολότητα, από την μία, και το Κράτος από την άλλη. Έτσι, αν και συνιστά μια υπερκείμενη δομή εξουσίας, το Κράτος είναι μια θλιβερή αναγκαιότητα. Εξασφαλίζει την προστασία από εξωτερικούς εχθρούς, την κυριότητα πάνω στους φυσικούς πόρους, καθώς και την παροχή ορισμένων υπηρεσιών κοινής ωφελείας στις κοινωνικές μονάδες που πληρούν τις νομικές προδιαγραφές για να αναγνωριστούν ως μέλη του. Με αυτόν τον τρόπο, το ετερόνομο φαντασιακό της κρατικιστικής ειδωλολατρίας είναι την ίδια στιγμή οικουμενικό, στον βαθμό που αποτελεί την ηγεμονική φαντασιακή σημασία ως προς τον τρόπο με τον οποίο ένας λαός οργανώνεται και συνέρχεται σε συντεταγμένη πολιτική κοινότητα, αλλά και ιστορικά και γεωγραφικά προσδιορισμένο, στον βαθμό που διαχωρίζει και διασπά τους λαούς σε διαφορετικές και ανταγωνιστικές μεταξύ τους κρατικές οντότητες. Είναι την ίδια στιγμή επεκτατικό από την φύση του, αλλά και εσωστρεφές, εφόσον απονέμει άνισα τα οφέλη στο εσωτερικό του και περιορίζει τις δικαιϊκές υποχρεώσεις του σε μια κλειστή και προνομιακή κατηγορία υποκειμένων που φέρουν την ιδιότητα του “πολίτη”.

Τουτέστιν, για τις ιμπεριαλιστικές αυτοκρατορίες του παρελθόντος, όπως η Ρωμαϊκή, η Αγγλική και η Γαλλική, ή για σύγχρονα επεκτατικά κράτη, όπως το Ισραήλ, η προσάρτηση εδαφών ήταν πάντοτε ένα ζητούμενο, αλλά ταυτόχρονα κι ένα πρόβλημα, με την έννοια του μοντέλου διαχείρισης και απορρόφησης των κατακτημένων πληθυσμών. Ο τρόπος τον οποίο επέλεξαν ιστορικά τα εξουσιαστικά μορφώματα προκειμένου να επιλύσουν την εγγενή αντίφαση που υπάρχει ανάμεσα στην έμφυτη ροπή τους για εδαφική εξάπλωση, από την μία, και για διατήρηση του εθνοκεντρικού χαρακτήρα τους, από την άλλη, ήταν η καθιέρωση ιεραρχικών και αμοιβαία ανταγωνιστικών κατηγοριών δικαίου στο εσωτερικό τους, στις οποίες συμπεριέλαβαν τους υπόδουλους πληθυσμούς. Θα μπορούσαμε εδώ να αναφέρουμε σαν παράδειγμα την αποικιοκρατική Γαλλία, στην οποία μέχρι και το τέλος της αυτοκρατορίας μια ψήφος για τις εθνικές εκλογές που ριχνόταν σε διοικητικό διαμέρισμα της ηπειρωτικής Γαλλίας μέτραγε στην επίσημη καταμέτρηση όσο τρεις ψήφοι που είχαν κατατεθεί στην γαλλική αποικία της Αλγερίας.v Ένα πιο σύγχρονο παράδειγμα είναι το Ισραήλ, το κράτος του οποίου έχει θεσπίσει ένα ολόκληρο σύστημα από αλληλοσυμπληρούμενους νόμους και κανόνες που συνολικά συνθέτουν το θεσμικό πλαίσιο που κατοχυρώνει τις φυλετικές διακρίσεις και το απροκάλυπτο απαρτχάιντ κατά των Παλαιστίνιων που ζουν τόσο εντός των επίσημων συνόρων του Ισραήλ, όσο και στα κατεχόμενα.vi

Γίνεται αντιληπτό λοιπόν πως το λεγόμενο “κράτος δικαίου” δεν κωδικοποιεί δικαιώματα που απορρέουν από το “συναπτόμενο προς την ανθρώπινη κατάσταση […] φυσικό δίκαιο”, αλλά αντίθετα, προτάσσει τα πολιτικά δικαιώματα μιας κοινωνικά κατασκευασμένης μειοψηφίας απέναντι στα φυσικά δικαιώματα όλων των υπολοίπων και βασίζει την λειτουργία του στην επίσημη δέσμευση που αναλαμβάνει διά της καταστατικής του σύστασης, να αντιμετωπίζει τα δικαιώματα αυτά ως υπέρτερα σε κάθε περίπτωση.vii Επιπλέον, η τυπική συγκρότηση της πολιτικής κοινότητας σε Κράτος είναι όρος sine qua non για να αναγνωριστεί το δικαίωμα ύπαρξης της κοινότητας, και συνακόλουθα να κατοχυρωθούν οι υλικοί όροι της κοινωνικής συμβίωσης που διαμορφώνονται στο εσωτερικό της, από τους φορείς που κατέχουν την θεσμική εξουσία στο σύστημα της διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς. Τον τίτλο του “μαχητή της ελευθερίας” μπορεί να τον διεκδικήσει μονάχα εκείνος που παλεύει για την ίδρυση ενός καινούριου έθνους-κράτους. Αυτός που αγωνίζεται για την κατάλυση του, δεν είναι παρά ένας θερμοκέφαλος εκτός ελέγχου, ένα εγκληματικό στοιχείο που πρέπει να παταχθεί προτού καταφέρει να δυναμιτίσει τα θεμέλια στα οποία βασίζει την ύπαρξη της η “πολιτισμένη” ανθρωπότητα.

Παρόλα αυτά, αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι το Κράτος συμπεριφέρεται ακριβώς όπως και οι εγκληματικές μαφίες και μ’ αυτόν τον τρόπο δημιουργεί και αναπαράγει ιεραρχικές δομές εξάρτησης κι ετεροκαθορισμού στο εσωτερικό της κοινωνικής ολότητας. Οι νέες εθνικές ελίτ απαιτούν από τις προλεταριακές μαζές να συμμετέχουν με ενθουσιασμό στην πάλη για τη δημιουργία του καινούριου κράτους. Σε αντάλλαγμα, τους υπόσχονται μια κατοχυρωμένη θέση στον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας που επιβάλει το σύστημα της οικονομίας της αγοράς. Τους πουλούν προστασία από τον εξωτερικό εχθρό που τους καταπιέζει και την προοπτική σύστασης μιας ξεχωριστής πολιτειακής δομής, μέσα στην οποία θα μπορούν τα ετεροκαθοριζόμενα στρώματα να μεταμορφωθούν τα ίδια σε φορείς δικαιωμάτων, έστω και περιορισμένων στο περιεχόμενο και την εμβέλεια τους. Έστω κι αν τα δικαιώματα αυτά κωδικοποιούν μια σχέση υποταγής και ανισοκατανομής της δύναμης, μιας και προϋποθέτουν την ίδια την ύπαρξη της εξουσίας που λειτουργεί σαν ο έσχατος θεματοφύλακας κι “εγγυητής” τους.

Για να το πούμε διαφορετικά: Προκειμένου να αναγνωριστεί η ανθρώπινη υπόσταση τους, έστω και με την ακρωτηριασμένη νομική μορφή της ιδιότητας ενός πολίτη που είναι φορέας νομικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων απέναντι στο κράτος, οι μάζες των καταπιεσμένων εξαναγκάζονται από την ίδια τη φύση του διεθνούς συστήματος να υποταχθούν πρόθυμα στα νέα αφεντικά τους και να προσχωρήσουν στην φαντασιακή ενότητα του καινούριου έθνους που βρίσκεται υπό κατασκευή. Κατά την άποψη μου, δεν υπάρχει κανένας διττός χαρακτήρας του Κράτους που να εκδηλώνεται σε αυτή την διαδικασία. Υπάρχει μόνο ένας ωμός εκβιασμός σε βάρος των πιο αδύναμων και των καταπιεσμένων.

iV.I. Lenin, State and Revolution (Martin Lawrence, Ltd), σελ. 14.

iiiΟι μούλοι του Ντονέτσκ, https://pontosandaristera.wordpress.com/2014/07/22/borodva1/.

ivΤι Ειναι Λαός; (Εκδόσεις 21ου), σελ. 19.

vHistory of Algerian Independence, https://www.marxists.org/history/algeria/index.htm.

viiΓ. Καλιόρης, Όλα ή Τίποτα (Αρμός), σελ. 45.

Advertisements

One thought on “Η ιστορία της ανθρωπότητας δεν λέει να ξεκινήσει”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s